بررسی ابعاد دکترین دریایی نظامی روسیه

چکیده:با گسترش اختلاف های روسیه با غرب، مقام های روسی به این جمع بندی رسیده اند که دشمنی و خصومت غرب با روسیه طولانی مدت خواهد بود، از این رو دکترین نظامی دریایی خود را با رویکرد «ناتو به عنوان تهدید پایدار علیه روسیه» تنظیم نموده اند. در چنین شرایطی، روسیه تلاش دارد راهبرد امنیت ملی خود را متناسب با ماهیت و شدت تهدیدها به روز کند و در همین ارتباط، «ناتو» را به عنوان تهدید اصلی تلقی کرده و متناسب با چنین تهدیدی، اقدام های لازم، به ویژه در صحنه اروپای شرقی، دریای سیاه و مرزهای غربی خود سامان داده است. دکترین دریایی جدید روسیه دقیقا در راستای دکترین جدید نظامی روسیه در سال 2014 و بر اساس «سمت تهدید» مطرح و راهکارهای پشتیبانی از آن پیش بینی شده است.

هدف اصلی صدور سند

ولادیمیر پوتین در 26 ژوئیه 2015 در نشستی با حضور جمعی از مقامات ارشد روسی، هدف اصلی این سند را تأمین شرایط لازم به منظور اجرای سیاست مستمر و مؤثر دریایی روسیه برای دفاع از منافع ملی آن کشور بیان نمود. معاون نخست وزیر روسیه نیز گفته است، دکترین جدید دزیایی روسیه سند نظام بخش و کلیدی در سیاستگذاری دریایی ملی روسیه است و حضور 15 سازمان فدرال روسیه و فرماندهان نیروی دریایی در تنظیم این سند نشانه نقش مهم و پیشتازی است که این سند در تنظیم سیاستگذاری دریایی روسیه خواهد داشت.

محورهای اصلی سند دکترین دریایی جدید روسیه

در این سند 4 محور اصلی در حوزه کارکردی (شامل اقدام های نظامی دریایی، حمل و نقل دریایی، علوم دریایی و اکتشافات و حفظ منابع طبیعی دریایی) مشخص شده است. بر اساس این دکترین، به حضور روسیه در اقیانوس های اطلس، آرام، هند، دریای خزر، شمالگان و جنوبگان توجه خواهد شد و به نظر می رسد تدوین و اعلام دکترین جدید دریایی روسیه در راستای دیگر اقدام های مسکو در زمینه اصلاح دکترین نظامی این کشور با توجه به تغییرات اساسی در اوضاع و شرایط منطقه ای و بین المللی صورت گرفته است.

اهم نکات دکترین جدید دریایی روسیه:

1- توسعه حضور نیروی دریایی روسیه در دریاها و اقیانوس ها، به ویژه قطب جنوب، قطب شمال، اقیانوس آرام و... .

2- تقویت زیر ساخت های تسلیحاتی و فناوری راهبردی نیروی دریایی روسیه.

3- تأکید بر افزایش فعالیت کشتی سازی نظامی و غیر نظامی.

4- افزایش ظرفیت های نیروی دریایی این کشور، به ویژه زیر دریایی هسته ای راهبردی.

نتیجه گیری

بحران اوکراین باعث تقویت حضور دریایی ناتو در دریای سیاه، بالتیک و ... شده است. به این ترتیب، از دیدگاه استراتژیست های روس، اکنون تهدید ها از سوی بلوک غرب به ویژه از سمت دریاهای پیرامونی روسیه افزایش یافته است. به همین دلیل، روسیه تلاش دارد با تدوین دکترین جدید دریایی خود ضمن تقویت حضور دریایی مدیترانه اقیانوس اطلس و سایر پهنه های آبی بین المللی، برای مقابله با تهدیدهای بالقوه ناتو (به ویژه آمریکا) اقدام های مناسب را در راستای دکترین نظامی خود در دریاها نیز طراحی و تا سال 2020 اجرا نماید.

بر اساس راهبرد جدید دریایی، افزون بر هماهنگ بودن با دکترین جدید روسیه، اهداف این کشور را در سایر زمینه های دریایی (از جمله حمل و نقل دریایی، علوم دریایی و اکتشاف و حفظ منابع دریایی و کانی (نفت و گاز) ) تأمین خواهد کرد.

با توجه به کاهش ارزش روبل، تحریم های اقتصادی علیه روسیه و فساد مالی در ساختار نظامی و دفاعی روسیه، این کشور تلاش خواهد کرد مهمترین بخش این دکترین که دستیابی به ظرفیت 16 فروند زیر دریایی راهبردی است را با جدیت بیشتری پیگیری نماید.